Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki
![]() Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki (2009) | |||
Data i miejsce urodzenia | 12 listopada 1962 | ||
---|---|---|---|
Dziedzina sztuki | |||
Ważne dzieła | |||
Piosenka o zależnościach i uzależnieniach | |||
Nagrody | |||
Nagroda Literacka Gdynia (2006, 2009), Nagroda Literacka „Nike” (2009) | |||
| |||
|
Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki (ur. 12 listopada 1962 w Wólce Krowickiej[1]) – polski poeta.
Życiorys
Jest synem Ukrainki i Polaka[2]. W dzieciństwie mieszkał w okolicach Przemyśla[3]. Absolwent filologii polskiej na UMCS. Tamże rozpoczął, lecz nie ukończył studiów doktoranckich[2]. Debiutował w „Akcencie” nr 4 z 1989 roku[4]. W latach 1990–2003 współpracował z kwartalnikiem literackim „Kresy”. Od 1991 roku mieszka w Warszawie[2], od 1993 roku jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich[2]. Jest członkiem kapituły Poznańskiej Nagrody Literackiej.
Jego poezja, łącząca tradycję (m.in. metafizycznej poezji baroku[3]) ze współczesną dykcją, doczekała się wielu recenzji i opracowań. Zdaniem Piotra Matywieckiego można wyróżnić trzy główne tematy w jego poezji: chorobę/agonię/śmierć, seksualną tożsamość podmiotu lirycznego oraz prowincjonalne życie codzienne[3]. Poeta łączy w swej poezji nie tylko fascynację konceptyzmem, marinizmem, ale także nadaje swym wierszom muzyczność (wiersze meliczne[3]) i nacechowanie filozoficzne. Wśród czytelników fascynujących się tą poezją znalazł się także Czesław Miłosz, który osobiście nagrodził poetę[2][1].
Utwory
Poezja
- Nenia i inne wiersze, Związek Literatów Polskich, Lublin 1990.
- Peregrynarz, Przedświt, Warszawa 1992.
- Młodzieniec o wzorowych obyczajach, Przedświt, Warszawa 1994.
- Liber mortuorum, Stowarzyszenie Literackie Kresy, Lublin 1997.
- Przewodnik dla bezdomnych niezależnie od miejsca zamieszkania, Biuro Literackie, Legnica 2000.
- Przyczynek do nauki o nieistnieniu, Biuro Literackie, Legnica 2003.
- Dzieje rodzin polskich, Sic!, Warszawa 2005.
- Piosenka o zależnościach i uzależnieniach, Biuro Literackie, Wrocław 2008.
- Imię i znamię, Biuro Literackie, Wrocław 2011.
- Podaj dalej, WBPiCAK, Poznań 2012.
- Kochanka Norwida, Biuro Literackie, Wrocław 2014.
- Nie dam ci siebie w żadnej postaci, Lokator, Kraków 2016.
- Dwie główne rzeki, WBPiCAK, Poznań 2019.
- Ciało wiersza, Biuro Literackie, Stronie Śląskie 2021.
Wybory wierszy
- Kamień pełen pokarmu, Świat Literacki, Kraków 1999.
- Daleko stąd zostawiłem swoje dawne i niedawne ciało, Zielona Sowa, Kraków 2003.
- Poezja jako miejsce na ziemi, Biuro Literackie, Wrocław 2006.
- Rzeczywiste i nierzeczywiste staje się jednym ciałem, Biuro Literackie, Wrocław 2009.
- Oddam wiersze w dobre ręce, Biuro Literackie, Wrocław 2010.
- Gdyby ktoś o mnie pytał, Biuro Literackie, Stronie Śląskie 2020.
- Inaczej nie będzie, Biuro Literackie, Kołobrzeg 2022.
Proza
- Zaplecze, Biuro Literackie, Legnica 2002.
Antologie
- Antologia nowej poezji polskiej 1990-2000 (redakcja Mariusz Czyżowski i Roman Honet), Zielona Sowa, Kraków 2000.
- Free Over Blood. New Polish Series (redakcja Dawid Jung i Marcin Orliński), OFF Press i Zeszyty Poetyckie, Londyn 2011[5].
Nagrody i nominacje
- Nagroda im. Kazimiery Iłłakowiczówny[1] (1991)
- Nagroda im. Józefa Czechowicza (1991)[6]
- Nagroda Literacka im. Barbary Sadowskiej (1994)[1]
- Nagroda Niemiecko-Polskich Dni Literatury w Dreźnie (1998)[1]
- Nagroda Literacka Gdynia (2006) – za tom Dzieje rodzin polskich[7]
- Hubert-Burda-Preis für junge osteuropäische Lyrik(inne języki) (2007)[8]
- Nagroda Literacka Gdynia (2009) za tom Piosenka o zależnościach i uzależnieniach[9]
- Nagroda Literacka „Nike” (2009) za tom Piosenka o zależnościach i uzależnieniach[10]
- nominacja do Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius za tom Piosenka o zależnościach i uzależnieniach
- Wrocławska Nagroda Poetycka Silesius (2012) za tom Imię i znamię[11]
- nominacja do Nagrody Poetyckiej Orfeusz (2015) za tom Kochanka Norwida[12]
- nominacja do Nagrody Literackiej „Nike” (2015) za tom Kochanka Norwida[13]
- nominacja do Nagrody Poetyckiej im. Wisławy Szymborskiej (2017) za tom Nie dam ci siebie w żadnej postaci[14]
- nominacja do Nagrody Literackiej „Nike” 2017 za tom Nie dam ci siebie w żadnej postaci[15]
- Wrocławska Nagroda Poetycka Silesius 2020 za całokształt twórczości[16]
Odniesienia w kulturze
Łódzki Teatr Napięcie w 2007 roku wystawił sztukę Przewodnik dla bezdomnych (na podstawie zbioru Przewodnik dla bezdomnych niezależnie od miejsca zamieszkania oraz twórczości Arthura Rimbauda) z muzyką zespołu The Homeless Band.
Skupieni wokół pisma „Ha!art” młodzi krytycy poświęcili Tkaczyszynowi-Dyckiemu książkę Jesień już Panie a ja nie mam domu. Eugeniusz Tkaczyszyn Dycki i krytycy (2001)[1].
Przypisy
- ↑ a b c d e f Eugeniusz TKACZYSZYN-DYCKI, [w:] Stowarzyszenie Pisarzy Polskich [online], sppwarszawa.pl [dostęp 2023-09-24] .
- ↑ a b c d e BarbaraB. Marzęcka BarbaraB., Eugeniusz TKACZYSZYN-DYCKI, [w:] Polscy pisarze i badacze literatury przełomu XX i XXI wieku [online], www.ppibl.ibl.waw.pl [dostęp 2023-09-24] .
- ↑ a b c d PiotrP. Matywiecki PiotrP., Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki. Życie i twórczość [online], Culture.pl, grudzień 2006 [dostęp 2023-09-24] (pol.).
- ↑ „Akcent” nr 4 z 1989 roku (pdf).
- ↑ Euganiusz Tkaczyszyn-Dycki we „Free Over Blood. New Polish Series”. [dostęp 2012-09-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-08)].
- ↑ Eugeniusz TKACZYSZYN-DYCKI: Ciało wiersza :: Biuro Literackie [online] [dostęp 2023-09-24] (pol.).
- ↑ Laureaci Nagrody Literackiej Gdynia (Onet.pl 7.12.2006). [dostęp 2009-06-16].
- ↑ Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki [online], Petrarca Netz [dostęp 2023-09-24] (niem.).
- ↑ Nagroda Literacka Gdynia dla Tkaczyszyn-Dyckiego, Świetlickiego i Poprzęckiej (Wyborcza.pl 15.06.2009). [dostęp 2009-06-16].
- ↑ Nagroda Nike 2009. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-20].
- ↑ Laureaci | Silesius. silesius.wroclaw.pl. [dostęp 2015-07-15].
- ↑ Orfeusz – Nagroda Poetycka im. K. I. Gałczyńskiego 2015 – nominowani [online], www.orfeusz-nagroda.pl [dostęp 2015-12-02] [zarchiwizowane z adresu 2015-12-01] .
- ↑ nominacje do Nagrody Literackiej Nike 2015. culture.pl. [dostęp 2015-07-26].
- ↑ Nagroda im. Wisławy Szymborskiej [online], nagrodaszymborskiej.pl [dostęp 2017-04-28] [zarchiwizowane z adresu 2017-04-27] (pol.).
- ↑ Nike 2017 – nominacje [online], wyborcza.pl, 18 maja 2017 [dostęp 2017-05-18] .
- ↑ Silesius 2020 – nominacje [online], silesius.wroclaw.pl [dostęp 2020-06-26] .
Bibliografia
- Polscy pisarze i badacze literatury przełomu XX i XXI wieku. Słownik biobibliograficzny. Tom 2, wyd. IBL PAN, Warszawa 2014
- Hasło w Leksykonie Lublin
- Jesień już Panie a ja nie mam domu. Eugeniusz Tkaczyszyn Dycki i krytycy, pod red. Grzegorza Jankowicza, Kraków 2001.
- Pokarmy. Szkice o twórczości Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego, red. Piotr Śliwiński, Poznań 2012.
- Krzysztof Hoffmann, Dubitatio. O poezji Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego, Szczecin, Bezrzecze 2012.
Linki zewnętrzne
- Strona Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego. biuroliterackie.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-08)]. w Biurze Literackim
- p
- d
- e