Fotobiologia
Fotobiologia (z gr. φως, phōs – światło, βίος, bíos – życie, λόγος, lógos – nauka) – nauka interdyscyplinarna zajmująca się rolą promieniowania niejonizującego w biosferze, w tym jego korzystnym i niekorzystnym oddziaływaniem na żywe organizmy roślinne i zwierzęce oraz ich zbiorowiska (np. ekosystemy), jak również wykorzystywaniem promieniowania do przekazu informacji między organizmami.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Spectre.svg/250px-Spectre.svg.png)
Promieniowaniem niejonizującym jest nazywana część widma promieniowania elektromagnetycznego o takiej częstotliwości (ν), że energia kwantu (E = hν) jest niewystarczająca do jonizacji cząsteczek[1].
Zgodnie z definicją WHO pojęcie non-ionizing radiation dotyczy pola elektrycznego i magnetycznego oraz fal radiowych, mikrofal, podczerwieni, ultrafioletu i światła widzialnego[2][a].
Amerykańskie Towarzystwo Fotobiologii (American Society for Photobiology) skupia fotobiologów specjalizujących się w następujących dyscyplinach[3]:
- fotochemia, fotofizyka i fototechnologia
- fotosensory (fotoczujniki) i biologia rytmów dobowych
- fotosynteza, bioluminescencja i chemiluminescencja
- zastosowania światła w medycynie (np. fototerapia, fotochemioterapia)
- fotobiologia środowiskowa i oddziaływania UV.
![1](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Cone-response-pl.svg/250px-Cone-response-pl.svg.png)
![2](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Par_action_spectrum.gif/118px-Par_action_spectrum.gif)
![3](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Cyclic_Photophosphorylation.svg/419px-Cyclic_Photophosphorylation.svg.png)
B. Pasma absorpcji światła przez chlorofile i karotenoidy
C. Mechanizm fosforylacji fotosyntetycznej (faza jasna fotosyntezy)
![1](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Glow_worm_lampyris_noctiluca.jpg/295px-Glow_worm_lampyris_noctiluca.jpg)
![3](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/Jaundice_phototherapy.jpg/331px-Jaundice_phototherapy.jpg)
Uwagi
- ↑ Za granicę między promieniowaniem jonizującym a niejonizującym bywa też uznawana częstotliwość fali elektromagnetycznej 8×1014 Hz (zob. promieniowanie niejonizujące), jednak badania fotobiologów wykraczają poza tak zdefiniowany zakres promieniowania niejonizującego.
Przypisy
- ↑ Kendric C. Smith: Photobiological Science Online. [w:] marzec 2014 [on-line]. www.photobiology.info. [dostęp 2014-04-05]. (ang.).
- ↑ Radiation, Non-ionizing. [w:] Strona internetowa WHO > Health topics [on-line]. www.who.int. [dostęp 2014-04-05]. (ang.).
- ↑ What is Photobiology?. [w:] American Society for Photobiology > About Us [on-line]. www.photobiology.org. [dostęp 2014-04-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-01-06)]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Piotr Strebeyko: Fotobiologia. Wydawnictwo Naukowe PWN, 1972, seria: Biblioteka Problemów, tom 169.
- BHP info: Skutki biologiczne oddziaływania promieniowania optycznego na organizm człowieka na www.ciop.pl
- BHP info: Kryteria oceny zagrożenia promieniowaniem optycznym na www.ciop.pl
- Kurs akademicki Wprowadzenie do fotobiologii i fotomedycyny, Zakład Biofizyki WBBiBt UJ, dr Agnieszka Wolnicka-Głubisz i prof. dr hab. Tadeusz Sarna
- Kurs akademicki Fotobiologia roślin na www.usosweb.uj.edu.pl
- Kurs akademicki Fotobiologia i fotomedycyna na agh.edu.pl