Jacek Fisiak
Data i miejsce urodzenia | 10 maja 1936 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 3 czerwca 2019 |
Profesor nauk humanistycznych | |
Specjalność: historia języka, językoznawstwo angielskie | |
Alma Mater | Uniwersytet Warszawski |
Doktorat | 1962 – nauki humanistyczne |
Habilitacja | 1966 – nauki humanistyczne |
Profesura | 1971 |
Doktor honoris causa Uniwersytetu w Jyväskylä – - Uniwersytetu Opolskiego – 2005 | |
Nauczyciel akademicki | |
uczelnia | |
Okres zatrudn. | od 1965 |
Rektor | |
Uczelnia | Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznani |
Okres spraw. | 1985–1988 |
Poprzednik | Franciszek Kaczmarek |
Następca | Bogdan Marciniec |
Minister edukacji narodowej | |
Okres spraw. | 14 października 1988–12 września 1989 |
Poprzednik | Henryk Bednarski |
Następca | Henryk Samsonowicz |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Jacek Izydor Fisiak (ur. 10 maja 1936 w Konstantynowie Łódzkim, zm. 3 czerwca 2019[1] w Poznaniu[2]) – polski filolog angielski, historyk języka angielskiego, profesor nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, w latach 1965–2005 dyrektor Instytutu Filologii Angielskiej, w latach 1985–1988 rektor tegoż uniwersytetu; w latach 1988–1989 minister edukacji narodowej[3]; profesor Wyższej Szkoły Języków Obcych im. Samuela Bogumiła Lindego; członek Polskiej Akademii Nauk, członek Europejskiej Akademii Nauki, Sztuki i Literatury[4].
Życiorys
Syn Czesława i Jadwigi[2]. W 1953 zdał egzaminy maturalne w I Państwowym Liceum i Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Łodzi[5]. W 1959 ukończył filologię angielską na Uniwersytecie Warszawskim. W 1962 został doktorem[6], w 1966 doktorem habilitowanym, w 1971 profesorem nadzwyczajnym, w 1977 profesorem zwyczajnym. Od 1965 związany z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (w latach 1985–1988 rektor). Od 14 października 1988 do 12 września 1989 był ministrem edukacji narodowej w rządzie Mieczysława Rakowskiego. Uczestniczył w obradach Okrągłego Stołu po stronie partyjno-rządowej jako współprzewodniczący podzespołu do spraw nauki, oświaty i postępu technicznego.
Od 1966 do 1990 roku należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej[7]. Od 1968 do 1970 pełnił funkcję I sekretarza POP na Wydziale Filologii UAM, a następnie był członkiem Komitetu Uczelnianego PZPR na tym uniwersytecie[8].
W pracy naukowej zajmował się językoznawstwem historycznym, kontrastywnym i teoretycznym oraz leksykografią. Promotor ponad 50 prac doktorskich oraz ponad 300 magisterskich. Autor 35 książek, redaktor kolejnych 37. Opublikował również 41 artykułów w czasopismach fachowych, 36 w edycjach redagowanych oraz 23 recenzje[9].
Zmarł po długiej chorobie 3 czerwca 2019. Spoczął 13 czerwca 2019 na Cmentarzu Junikowskim w Poznaniu[10].
Kontrowersje
19 kwietnia 2006 na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu z okazji przejścia na emeryturę oraz zbliżających się 70. urodzin Jacka Fisiaka zorganizowano uroczystości podkreślające jego zasługi dla poznańskiej anglistyki. List gratulacyjny ministra nauki i szkolnictwa wyższego odczytał wiceminister, prof. Stefan Jurga. Fetowaniu profesora sprzeciwiali się byli studenci i pracownicy UAM działający w opozycji w latach 80. XX wieku (m.in. Przemysław Alexandrowicz). Zarzucali mu głównie jawną współpracę z władzami i służbami PRL przeciwko społeczności akademickiej, m.in. zwalnianie pracowników z powodów politycznych[11].
Odznaczenia i wyróżnienia
Postanowieniem prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego z dnia 28 września 2005, w uznaniu wybitnych zasług dla nauki polskiej, za osiągnięcia w pracy dydaktycznej i organizacyjnej, został odznaczony Krzyżem Wielkim[12]. W 1996 prezydent Kwaśniewski odznaczył go Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą[13], w 1987 otrzymał także Krzyż Komandorski, a w 1979 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski[14].
W 1981 królowa brytyjska Elżbieta II przyznała mu Krzyż Oficerski Orderu Imperium Brytyjskiego. W 1980 był też doceniony Krzyżem Komandorskim Orderu Lwa Finlandii, w 1989 francuskim Krzyżem Oficerskim Orderu Palm Akademickich[14], norweskim Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi i polskim Medalem KEN[15].
Doktor honoris causa Uniwersytetu w Jyväskylä oraz Uniwersytetu Opolskiego (10 marca 2005)[16]. Jedenasty Polak przyjęty do Europejskiej Akademii Nauki, Sztuki i Literatury w Strasburgu[17].
Przypisy
- ↑ Zmarł prof. zw. dr hab. Jacek Fisiak. amu.edu.pl, 2019-06-04. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-06-04)].
- ↑ a b Jacek Fisiak. rejestry-notarialne.pl.
- ↑ Kto jest kim w Polsce: informator biograficzny. Lubomir Mackiewicz (red.), Anna Żołna (red.). Warszawa: Wydawnictwo „Interpress”, 1993, s. 160–161. ISBN 83-223-2644-0.
- ↑ Prof. Jacek Fisiak w Akademii Europejskiej.
- ↑ Jan Kamiński (red.), Nasz Wiek. Gimnazjum i Liceum imienia Mikołaja Kopernika w Łodzi 1906-2006. Zarys historyczny. Wspomnienia., 2006, s. 496, ISBN 83-908655-0-5. ↑
- ↑ Jacek Fisiak | Wydział Anglistyki UAM :: AMU Faculty of English [online], wa-amu-edu-pl.translate.goog [dostęp 2023-01-04] .
- ↑ PiotrP. Bojarski PiotrP., Dwie twarze byłego rektora - reportaż Piotra Bojarskiego o prof. Fisiaku [online] [dostęp 2006-04-18] .
- ↑ Informacje w BIP IPN. [dostęp 2022-04-23].
- ↑ Profil prof. Jacka Fisiaka na stronie internetowej Instytutu Filologii Angielskiej UAM.
- ↑ Redakcja, Poznań: Pogrzeb profesora Jacka Fisiaka - tłumy żegnały go na cmentarzu na Junikowie [online], Głos Wielkopolski, 13 czerwca 2019 [dostęp 2019-06-14] (pol.).
- ↑ Piotr Bojarski. Dwie twarze byłego rektora. „Gazeta Wyborcza Poznań”. nr 92, s. 6, 2006-04-18. [dostęp 2014-09-26]. [zarchiwizowane z adresu].
- ↑ M.P. z 2005 r. nr 83, poz. 1176
- ↑ M.P. z 1996 r. nr 60, poz. 561
- ↑ a b Jacek Fisiak. instytucja.pan.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. na stronie internetowej Polskiej Akademii Nauk.
- ↑ Jacek Fisiak – Kondolencje, nekrologi.wyborcza.pl
- ↑ Doktorzy Honoris Causa. [w:] Uniwersytet Opolski [on-line]. uni.opole.pl. [dostęp 2015-08-12].
- ↑ Kronika Wydarzeń. Część druga (kwiecień – czerwiec 1989), w: Kronika Miasta Poznania, nr 1-2/1991, s.228, ISSN 0137-3552
Bibliografia
- Prof. zw. dr hab. c Jacek Izydor Fisiak, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2008-05-13] .
- Poczet Rektorów 1919-2008 na stronie UAM. amu.edu.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-25)].
- "Mostly Medieval: In Memory of Jacek Fisiak" Hans Sauer, Piotr P. Chruszczewski (red.) Beyond Language vol. 5. San Diego, CA: Æ Academic Publishing.
Linki zewnętrzne
- Pełna lista publikacji prof. Jacka Fisiaka
- p
- d
- e
W dniu zaprzysiężenia |
|
---|---|
Późniejsi członkowie rządu |
|
- kursywa – ministrowie odwołani przed końcem istnienia rządu
- p
- d
- e
Rektorzy Uniwersytetu Poznańskiego (1919–1939) |
|
---|---|
Rektorzy tajnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich (1940–1945) |
|
Rektorzy Uniwersytetu Poznańskiego (1945–1955) |
|
Rektorzy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (od 1955) |
|
- ISNI: 0000000374216747
- VIAF: 29548715
- LCCN: n79006648
- GND: 118818635
- NDL: 00513227
- BnF: 12029582k
- SUDOC: 028465156
- NLA: 35086970
- NKC: jx20040720044
- BNE: XX1055700
- NTA: 072381647
- BIBSYS: 90096662
- CiNii: DA00224551
- PLWABN: 9810579256905606
- NUKAT: n93080908
- J9U: 987007261267205171
- PTBNP: 358479
- NSK: 000098193
- LIH: LNB:BZdb;=By
- PWN: 3901249
- PAN: FISIAK, Jacek
- identyfikator osoby w serwisie „Nauka Polska”: 31836
- Ludzie Nauki: CU1si8mffC3