James Irwin
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 17 marca 1930 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 8 sierpnia 1991 | ||
Narodowość | amerykańska | ||
Funkcja | pilot modułu księżycowego | ||
Łączny czas misji kosmicznych | 12 dni 7 godzin 11 minut | ||
Misje | Apollo 15 | ||
Stopień wojskowy | pułkownik United States Air Force | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Scott_i_Irwin_w_symulatorze_LM_71pc0459-m.jpg/240px-Scott_i_Irwin_w_symulatorze_LM_71pc0459-m.jpg)
w symulatorze lądownika księżycowego LM
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/Apollo_15_Lunar_Rover_and_Irwin.jpg/240px-Apollo_15_Lunar_Rover_and_Irwin.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Irwin_Loads-up_the_Rover_-_GPN-2000-001140.jpg/240px-Irwin_Loads-up_the_Rover_-_GPN-2000-001140.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Irwin_Scoops_up_Soil_-_GPN-2000-001129.jpg/240px-Irwin_Scoops_up_Soil_-_GPN-2000-001129.jpg)
James Benson Irwin (ur. 17 marca 1930 w Pittsburghu, zm. 8 sierpnia 1991 w Glenwood Springs w stanie Kolorado) − amerykański astronauta, pułkownik United States Air Force. Ósmy człowiek, który stanął na powierzchni Księżyca.
Wykształcenie oraz służba wojskowa
- 1947 – ukończył średnią szkołę (East High School) w Salt Lake City.
- 1951 – został absolwentem Akademii Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, otrzymując licencjat. W tym samym roku wstąpił do Sił Powietrznych. Szkolenie lotnicze odbył w bazach Hondo i Reese w Teksasie. Po jego zakończeniu służył jako pilot myśliwców.
- 1957 – uzyskał stopień magistra inżynierii lotniczej i nawigacji na Uniwersytecie Michigan.
- 1957–1960 – brał udział w lotach doświadczalnych naddźwiękowego myśliwca przechwytującego YF-12A w bazie Edwards w Kalifornii oraz próbach pocisku rakietowego AIM-47 w bazie Wright-Patterson w Ohio.
- 1960–1961 – ukończył wojskową szkołę dla pilotów eksperymentalnych (Experimental Flight Test Pilot School) w bazie Edwards.
- Grudzień 1963 – ukończył kurs w szkole wojskowych pilotów doświadczalnych (Air Force Aerospace Research Pilot School) w bazie Edwards.
- Ponadto ukończył kurs dla młodszych oficerów w Squadron Officer School. Został również absolwentem Air Command and Staff College.
- Przed przystąpieniem do Korpusu Astronautów NASA był szefem wydziału zamówień specjalnych (Advanced Requirements Branch) w Sztabie Dowództwa Obrony Przeciwlotniczej.
- Lipiec 1972 – przeszedł do rezerwy w stopniu pułkownika.
Jako pilot wylatał 7015 godzin, z czego 5300 na samolotach z napędem odrzutowym.
Kariera astronauty
- 1963 – uczestniczył w trzecim naborze astronautów NASA. Został jednym z 34 finalistów. Po badaniach medycznych nie został jednak zakwalifikowany z uwagi na obrażenia odniesione w wypadku lotniczym w 1961 (złamanie obu nóg i wstrząśnienie mózgu).
- 4 kwietnia 1966 – zakwalifikował się do piątej grupy astronautów NASA (NASA 5).
- 1 czerwca 1968 – był członkiem dwuosobowej załogi wyznaczonej do pierwszych prób ciśnieniowych (LM Test Article 8 – LTA-8) modułu księżycowego LM.
- 1969 – należał do załogi wspierającej podczas misji Apollo 10. Został włączony do załogi rezerwowej lotu Apollo 12 i podstawowej – Apollo 15 (jako pilot modułu księżycowego).
- 27 lipca – 7 sierpnia 1971 – uczestniczył w wyprawie statku kosmicznego Apollo 15.
- Sierpień 1971 – otrzymał przydział do załogi rezerwowej ekspedycji Apollo 17.
- Maj 1972 – został trwale odsunięty od udziału w lotach kosmicznych wskutek skandalu wywołanego faktem sprzedaży przez astronautów z załogi Apolla 15 blisko czterystu okolicznościowych kopert ze znaczkami, które bez wiedzy NASA ostemplowali podczas pobytu na Księżycu.
- Lipiec 1972 – odszedł z NASA.
Apollo 15
Podczas misji Apollo 15, która trwała od 26 lipca do 7 sierpnia 1971, był pilotem modułu księżycowego „Falcon”. Pozostałymi członkami wyprawy byli: David Scott – dowódca misji i Alfred Worden – pilot modułu dowodzenia „Endeavour”. 30 lipca 1971 Scott i Irwin wylądowali na Srebrnym Globie w rejonie tzw. szczeliny Hadleya, w okolicach księżycowych Apeninów. Astronauci po raz pierwszy byli wyposażeni w pojazd LRV, który umożliwiał im poruszanie się po powierzchni Księżyca. Dzięki niemu pokonali trasę liczącą ponad 27 km podczas trzech spacerów księżycowych. Przebywali ponad 18 godzin poza modułem LM: 31 lipca – ponad sześć i pół, 1 sierpnia – ponad siedem i 2 sierpnia – blisko pięć. 67 godzin po lądowaniu na Księżycu astronauci wystartowali w drogę powrotną do modułu „Endeavour”, zabierając ze sobą próbki gruntu o łącznej masie 77 kg i ponad 1000 fotografii.
7 sierpnia kapsuła Apollo 15 wodowała na Oceanie Spokojnym niespełna 2 km od jednostki ratowniczej – uderzeniowego okrętu desantowego USS „Okinawa”.
Po opuszczeniu NASA
- Po odejściu z NASA założył w Colorado Springs organizację religijną High Flight Foundation, której przewodniczył.
- W latach 80. XX wieku prowadził sześć wypraw na górę Ararat w poszukiwaniu Arki Noego. Twierdził, że z kosmosu dostrzegł jej fragment w tamtym rejonie. Jednakże podjęte ekspedycje nie potwierdziły jego obserwacji.
- Dwukrotnie odwiedził Polskę. Pierwszy raz w 1972[1] i ponownie w 1990[2].
Śmierć
8 sierpnia 1991 zmarł na zawał serca w szpitalu w Valley View w Glenwood Springs w Kolorado. Został pochowany na Cmentarzu Narodowym w Arlington.
Odznaczenia i nagrody
- Air Force Distinguished Service Medal
- Air Force Commendation Medal – dwukrotnie
- Air Force Outstanding Unit Award
- NASA Distinguished Service Medal
- Command Pilot Astronaut Wings
- United Nations Peace Medal
- Order Leopolda (Belgia, 1971)
- AIAA Haley Astronautics Award (1972)
Publikacje książkowe
- To Rule The Night (1973) – autobiografia
- More Than Earthlings (1983)
- More Than an Ark on Ararat (1985)
- Destination Moon (1989)
Dane lotu
Lot kosmiczny, w którym uczestniczył James B. Irwin | |||||
---|---|---|---|---|---|
Data startu | Data lądowania | Statek kosmiczny | Funkcja | Czas trwania | |
26 lipca 1971 | 7 sierpnia 1971 | Apollo 15 | Pilot modułu księżycowego | 12 dni 7 godzin 11 minut i 53 sekundy | |
Łączny czas spędzony w kosmosie — 12 dni 7 godzin 11 minut i 53 sekundy |
Zobacz też
Przypisy
Bibliografia
- Biografia na stronie NASA (ang.)
- Biogram na stronie Spacefacts (ang.)
- p
- d
- e
- Britannica: biography/James-B-Irwin
- VLE: james-benson-irwin
- DSDE: James_Irwin
- Hrvatska enciklopedija: 27865