Kimyasal reaksiyon
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Chemical_reaction_far_eastern_federal_university.jpg/220px-Chemical_reaction_far_eastern_federal_university.jpg)
Kimyasal tepkime ya da kimyasal reaksiyon, iki veya daha fazla maddenin birbiri ile etkileşmesi sonucu kendi özelliklerini kaybederek yeni özellikte maddeler oluşturmasıdır. Kimyasal olay ve kimyasal değişme kavramlarıyla eşanlamlıdır. Kimyasal reaksiyonların test edilmesi için Periyodik tablo metalleri ile aside koyarak yapılabilir.
Özellikleri
Kimyasal tepkimelere giren maddeler ortamda tükenebilirler.
A + B (Girenler) ---> AB (Yeni madde-ürünler)
A ve B, 2. olayda tek madde olarak kalmamış tükenmiştir.
Kimyasal tepkimelerde değiştirilebilen özellikler
- Atomların hacmi veya çapı
- Atomların elektron düzenleri
- Toplam potansiyel enerji
- Toplam mol sayısı
- Bir mol atomun toplam ağırlığı
- Toplam molekül sayısı
- Toplam hacim
- Renk, koku, tat gibi fiziksel özellikler
Kimyasal tepkime çeşitleri
Sentez tepkimeleri
İki ya da daha fazla basit madde başka bir madde oluşturuyorsa böyle tepkimeler Sentez tepkimeleri olarak adlandırılır.
- 2 H2 + O2 → 2H2O
Analiz tepkimeleri
Sentez tepkimesinin tam tersidir. Bileşiği bileşenlerine ayırır. Yani bir maddeden birden çok madde oluşur.
- 2H2O → 2 H2 + O2
Yer değiştirme tepkimeleri
Bir elementin bir bileşikle tepkimeye girerek bu bileşiklerdeki elementlerden birinin yerini aldığı tepkimelere denir.
Örnek:
- Zn + 2 HCI → ZnCI2 + H2
- Hg (s) + ½ O2 (g) → HgO (k) + ısı
Tepkime kabı
Kimyasal laboratuvarda kullanım için özel cihazlar vardır. Tepkime kabı, amaca ve tepkime koşullarına göre çok çeşitli malzemelerden yapılır. Genellikle ısıya ve birçok agresif kimyasala dayanıklı olan borosilikat cam kullanılır.
Tepkime ısısı
Bir kimyasal tepkimede bütün maddeleri aynı sıcaklıkta tutabilmek için tepkime sistemine eklenmesi veya sistemden uzaklaştırılması gereken ısı miktarıdır. Tepkime sisteminin içinde bulunduğu kabın basıncı sabit tutulduğunda ölçülen tepkime ısısı aynı zamanda (entalpi) olarak bilinen (termodinamik) nitelikteki değişimi, yani tepkime sonucunda oluşan ürünlerin entalpisiyle tepkimeye girenlerin entalpisi arasındaki farkı gösterir. Böylece sabit (basınçta) tayin edilen tepkime ısısı DH sembolüyle gösterilen tepkime entalpisidir. DH negatif olduğunda tepkime ısıveren, tersi durumdaysa tepkime ısı alandır...
ÖRNEĞİN;
- H2 + Cl2 → 2 HCl + 44 kkal
tepkime sayesinde tepkimeye giren H2 ve Cl2 moleküllerinde iki atomu bir arada tutan bağların koparılması enerji ister. Bu enerji sağlandığında atomlar arasındaki bağlar kopar ve atomlar yeni düzenlemeye girerek yeni bağlar (HCl bağları) oluştururken dışarıya enerji verilir. Bu tepkimede dışarı verilen enerji daha önce alınan enerjiden fazla olduğundan neticede dışarıya enerji verilmiş olur (ısıveren tepkime). Buna karşılık;
- H2 + I2 + 12,4 kkal → 2HI
tepkimesinde alınan enerji verilen enerjiden fazla olup bu tepkime de ısı alan tepkime olur.