Don Budge
![]() | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Data i miejsce urodzenia | 13 czerwca 1915 | ||
Data i miejsce śmierci | 26 stycznia 2000 | ||
Wzrost | 185 cm | ||
Gra | praworęczna, jednoręczny backhand | ||
Gra pojedyncza | |||
Australian Open | W (1938) | ||
Roland Garros | W (1938) | ||
Wimbledon | W (1937, 1938) | ||
US Open | W (1937, 1938) | ||
Gra podwójna | |||
Australian Open | SF (1938) | ||
Roland Garros | F (1938) | ||
Wimbledon | W (1937, 1938) | ||
US Open | W (1936, 1938) | ||
| |||
|
John Donald Budge, Don Budge (ur. 13 czerwca 1915 w Oakland, zm. 26 stycznia 2000 w Scranton) – amerykański tenisista, pierwszy zwycięzca klasycznego Wielkiego Szlema w grze pojedynczej.
Był synem szkockiego emigranta, byłego piłkarza. Uprawiał kilka dyscyplin sportu, m.in. baseball i koszykówkę. Studiował na University of California w Berkeley, jednak przerwał naukę dla tenisa.
W 1942 roku służył w szeregach armii amerykańskiej.
Budge zmarł w styczniu 2000 roku w wyniku obrażeń odniesionych w wypadku samochodowym miesiąc wcześniej.
Kariera tenisowa
Był graczem praworęcznym, wyróżniał się na korcie wysokim wzrostem, słynął z topspinowego bekhendu, uważanego za jeden z najlepszych bekhendów w historii tenisa. Eksperci sportowi umieszczają go w gronie najważniejszych postaci tenisa XX wieku. Znalazł się m.in. w gronie 20 najlepszych graczy według pisma „Tennis Magazine”. Szczególnie wysoko cenił Budge'a William Tilden, który napisał o nim:
„Budge u szczytu swojej kariery był najlepszy ze wszystkich... Grałem w ciągu ostatnich dwudziestu pięciu lat przeciwko wszystkim największym zawodnikom i mogę powiedzieć, że w okresie pełnych sześciu lat, kiedy był na wierzchołku, tak jako amator i później jako zawodowiec, Budge grał najrówniej. Nikt tak dobrze jak on nie grał przez 365 dni w ciągu roku”.
W 1934 roku Budge był już klasyfikowany w najlepszej dziesiątce tenisistów amerykańskich, a rok później w czołowej dziesiątce świata. Spotykał się kilkakrotnie z ówczesnym liderem amatorskiego tenisa, Fredem Perrym, przegrywając z nim m.in. na Wimbledonie i mistrzostwach USA (obecnie US Open) w 1936 roku. Zdołał pokonać utytułowanego rywala w nieco mniej prestiżowym turnieju, Pacific Southwest.
W 1937 roku Amerykanin wygrał w Wimbledon i mistrzostwa USA, a także poprowadził zespół narodowy do pierwszego po kilkunastu latach triumfu w Pucharze Davisa. Budge w zespole narodowym w 29 meczach poniósł 4 porażki. Jako lider rankingu światowego zdobywał punkty w grze pojedynczej, a także tworzył skuteczną parę deblową z Gene’em Mako. W meczu finałowym z Wielką Brytanią Budge zadecydował o sukcesie swojej drużyny, zdobywając punkty zarówno w grze pojedynczej (przeciwko Charliemu Hare i Bunny'emu Austinowi), jak i w deblu wspólnie z Mako.
Sukcesy w turnieju wimbledońskim (oprócz singla wygrał także debel z Mako i mikst z Alice Marble) oraz w Pucharze Davisa zadecydowały o przyznaniu Budge'owi kilku prestiżowych nagród – Nagrody Jamesa Sullivana dla najlepszego amatorskiego sportowca amerykańskiego oraz tytułu Sportowca Roku Associated Press. Otrzymał on także propozycję przejścia do grona tenisistów zawodowych, ale nie przyjął jej i kontynuował występy w turniejach amatorskich.
W 1938 roku Budge jako pierwszy zawodnik w historii wygrał cztery najważniejsze turnieje, kompletując Wielkiego Szlema. W finale Australian Championships (obecnie Australian Open) pokonał Johna Bromwicha, w French Championships (obecnie French Open) okazał się lepszy od Rodericha Menzela. Powtórzył sukces na Wimbledonie, triumfując we wszystkich trzech kategoriach. W finale gry pojedynczej pokonał Bunny’ego Austina. W mistrzostwach USA zwyciężył w finale z Gene’em Mako. Tegoż samego roku Budge przyczynił się do skutecznej obrony Pucharu Davisa przez zespół amerykański. W całym sezonie poniósł dwie porażki, poza turniejami wielkoszlemowymi wygrywając 2 kolejne imprezy.
W latach 1937–1938 Amerykanin zaliczył serię 92 pojedynków bez porażki, co przełożyło się na 14 wygranych turniejów. Zdecydował się ostatecznie na przejście na zawodowstwo; występy w gronie amatorów zakończył porażką z Australijczykiem Bromwichem na turnieju Pacific Coast w Berkeley.
Jako zawodowiec debiutował w 1939 roku w Madison Square Garden w Nowym Jorku, pokonując dawnego mistrza Wimbledonu Ellswortha Vinesa. W serii pojedynków z tym rywalem w ciągu roku odniósł 21 zwycięstw i poniósł 18 porażek. Skuteczniej grał przeciwko Fredowi Perry'emu odnotowując 18 wygranych i 11 porażek. W 1941 roku Budge okazał się lepszy od Williama Tildena, wygrywając 51 pojedynków z 58, jednak Tilden liczył sobie w tamtym okresie 47 lat. W 1940 i 1942 roku Budge zdobywał mistrzostwo USA zawodowców, pokonując w finałach Ferda Perry’ego i Bobby’ego Riggsa. W latach 1946, 1947 i 1949 Budge przegrywał z Riggsem finały mistrzostw USA zawodowców, a w 1953 roku uległ w finale Ricardo Gonzálezowi. Wkrótce zakończył występy zawodowe, poświęcając się pracy trenerskiej z młodzieżą.
Powrócił na korty w erze open tenisa, uczestnicząc w deblowej rywalizacji weteranów na Wimbledonie. Wygrał ten turniej w 1973 roku w parze z Frankiem Sedgmanem.
W 1964 roku Budge został uhonorowany miejscem w Międzynarodowej Tenisowej Galerii Sławy.
Finały w turniejach wielkoszlemowych
Gra pojedyncza (6–1)
Końcowy wynik | Nr | Data | Turniej | Nawierzchnia | Przeciwnik | Wynik finału |
---|---|---|---|---|---|---|
Finalista | 1. | 1936 | U.S. National Championships, Nowy Jork | Trawiasta | ![]() | 6:2, 2:6, 6:8, 6:1, 8:10 |
Zwycięzca | 1. | 1937 | Wimbledon, Londyn | Trawiasta | ![]() | 6:3, 6:4, 6:2 |
Zwycięzca | 2. | 1937 | U.S. National Championships, Nowy Jork | Trawiasta | ![]() | 6:1, 7:9, 6:1, 3:6, 6:1 |
Zwycięzca | 3. | 1938 | Australian Championships, Adelaide | Trawiasta | ![]() | 6:4, 6:2, 6:1 |
Zwycięzca | 4. | 1938 | French Championships, Paryż | Ceglana | ![]() | 6:3, 6:2, 6:4 |
Zwycięzca | 5. | 1938 | Wimbledon, Londyn | Trawiasta | ![]() | 6:1, 6:0, 6:3 |
Zwycięzca | 6. | 1938 | U.S. National Championships, Nowy Jork | Trawiasta | ![]() | 6:3, 6:8, 6:2, 6:1 |
Gra podwójna (4–3)
Końcowy wynik | Nr | Data | Turniej | Nawierzchnia | Partner | Przeciwnicy | Wynik finału |
---|---|---|---|---|---|---|---|
Finalista | 1. | 1935 | U.S. National Championships, Nowy Jork | Trawiasta | ![]() | ![]() ![]() | 2:6, 3:6, 6:2, 6:3, 1:6 |
Zwycięzca | 1. | 1936 | U.S. National Championships, Nowy Jork | Trawiasta | ![]() | ![]() ![]() | 6:4, 6:2, 6:4 |
Zwycięzca | 2. | 1937 | Wimbledon, Londyn | Trawiasta | ![]() | ![]() ![]() | 6:0, 6:4, 6:8, 6:1 |
Finalista | 2. | 1937 | U.S. National Championships, Nowy Jork | Trawiasta | ![]() | ![]() ![]() | 4:6, 5:7, 4:6 |
Finalista | 3. | 1938 | French Championships, Paryż | Ceglana | ![]() | ![]() ![]() | 6:3, 3:6, 7:9, 1:6 |
Zwycięzca | 3. | 1938 | Wimbledon, Londyn | Trawiasta | ![]() | ![]() ![]() | 6:4, 3:6, 6:3, 8:6 |
Zwycięzca | 4. | 1938 | U.S. National Championships, Nowy Jork | Trawiasta | ![]() | ![]() ![]() | 6:3, 6:2, 6:1 |
Gra mieszana (4–2)
Końcowy wynik | Nr | Data | Turniej | Nawierzchnia | Partnerka | Przeciwnicy | Wynik finału |
---|---|---|---|---|---|---|---|
Finalista | 1. | 1936 | Wimbledon, Londyn | Trawiasta | ![]() | ![]() ![]() | 8:7, 5:7, 4:6 |
Finalista | 2. | 1936 | U.S. National Championships, Nowy Jork | Trawiasta | ![]() | ![]() ![]() | 3:6, 2:6 |
Zwycięzca | 1. | 1937 | Wimbledon, Londyn | Trawiasta | ![]() | ![]() ![]() | 6:4, 6:1 |
Zwycięzca | 2. | 1937 | U.S. National Championships, Nowy Jork | Trawiasta | ![]() | ![]() ![]() | 6:2, 8:10, 6:0 |
Zwycięzca | 3. | 1938 | Wimbledon, Londyn | Trawiasta | ![]() | ![]() ![]() | 6:1, 6:4 |
Zwycięzca | 4. | 1938 | U.S. National Championships, Nowy Jork | Trawiasta | ![]() | ![]() ![]() | 6:1, 6:2 |
Bibliografia
- Profil na stronie ATP [online], Association of Tennis Professionals [dostęp 2013-08-20] (ang.).
- Profil na stronie ITF [online], International Tennis Federation [dostęp 2013-08-20] (ang.).
- Profil na stronie Pucharu Davisa [online], Davis Cup [dostęp 2013-08-20] (ang.).
- Zbigniew Dutkowski, T - jak tenis, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1979
- Profil na stronie International Tennis Hall of Fame
- p
- d
- e
|
- p
- d
- e
|
- p
- d
- e
- p
- d
- e
- p
- d
- e
- p
- d
- e
1901–1910 | |
---|---|
1911–1920 | |
1921–1930 | |
1931–1940 |
|
1941–1950 |
|
1951–1960 | |
1961–1970 | |
1971–1980 | |
1981–1990 | |
1991–2000 |
|
- p
- d
- e
- p
- d
- e
1901–1910 | |
---|---|
1911–1920 | |
1921–1930 | |
1931–1940 | |
1941–1950 | |
1951–1960 | |
1961–1970 | |
1971–1980 | |
1981–1990 | |
1991–2000 |
- p
- d
- e
1901–1910 |
|
---|---|
1911–1920 | |
1921–1930 | |
1931–1939 | |
1940–1950 | |
1951–1960 | |
1961–1970 | |
1971–1980 | |
1981–1990 | |
1991–2000 |
|
- p
- d
- e
1901–1910 | |
---|---|
1911–1920 | |
1921–1930 | |
1931–1940 | |
1941–1950 | |
1951–1960 | |
1961–1970 | |
1971–1980 | |
1981–1990 | |
1991–2000 |
- p
- d
- e
1913–1920 | |
---|---|
1921–1930 | |
1931–1939 | |
1940–1950 | |
1951–1960 | |
1961–1970 | |
1971–1980 | |
1981–1990 | |
1991–2000 |
- PWN: 3881593
- Britannica: biography/Don-Budge
- Universalis: john-donald-budge
- БРЭ: 3261590
- NE.se: don-budge
- SNL: Don_Budge
- DSDE: Don_Budge